Amaç: Her el başında “kaç el alacağım” diye kendi hedefini söyleyip maça kozuyla o sayıyı tutturmak; 7 el sonunda toplamda en yüksek puanı toplamak.
Batak, Türkiye’nin dört bir yanında oynanan klasik bir el alma oyunu. Bu sürüm “Koz Maça” olarak oynanır: maça her zaman kozdur, kimse koz seçmez. Kartlar dağıtıldıktan sonra herkes kendi sözünü verir — “kaç el alacağım?” İşte oyunun bütün heyecanı bu sözde gizli. Verdiğin sözü tam tutturursan puan yazarsın; tutturamazsan “batarsın” ve o kadar puanı eksiye yazarsın. Hem matematik hem de risk isteyen, bağımlılık yapan bir oyundur.
Nasıl oynanır?
Dağıtım
Deste tamamı dağıtılır; her oyuncuya 13’er kart düşer. Maça (♠) her elde kozdur — kimse koz belirlemez, hep maça geçer. Kartlarını kimseye göstermeden elinde tutarsın.
İhale — herkes kendi sözünü verir
Dağıtanın sağındaki oyuncudan başlayarak sırayla herkes en az kaç el alacağını söyler. Bu bir açık artırma değildir: rakibi geçmen gerekmez, herkes kendi hedefini koyar. En az 1 el söyleyebilir ya da “el almaz” (0) diyerek hiç el almamaya oynayabilirsin.
Açılış ve renk takibi
İlk kartı, dağıtanın sağındaki oyuncu açar. İlk kart koz (maça) olamaz — elinde başka renk varken maça ile açamazsın. Herkes yerdeki türü vermek (renk takibi) zorundadır.
Koz kesme ve üste çakma
Yerdeki tür elinde yoksa koz (maça) çakmak zorundasın. Yere zaten bir koz düşmüşse, çakarken ondan büyük bir koz atmak (üste çakmak) zorundasın. Ne yer türü ne kozun varsa istediğin çöp kartı atarsın.
Eli kim alır
Ele bir koz düşmüşse en yüksek koz eli alır. Hiç koz yoksa yerdeki türün en yükseği alır. Eli alan bir sonraki eli açar. 13 el bitene kadar sürer.
Puanlama ve maç sonu
El bitince herkes aldığını sayar. Sözünü tam (ya da en fazla 2 fazla) tutturan puan yazar; tutturamayan “batar” ve ihale ettiği kadar puanı eksiye yazar. Bu böyle 7 el oynanır; 7. elin sonunda toplam puanı en yüksek olan oyunu kazanır.
Adım adım örnek
Bu sürümde koz her zaman maça. Yere kupa papaz açıldı, ardından kupa 9 geldi. Elinde kupa olduğu için aynı türü vermek zorundasın.
Yerdeki türü vermek (renk takibi) zorunludur.
Kurallar
İhale ve söz
- Açık artırma yok: herkes kendi hedefini söyler, rakibi geçmen gerekmez.
- En az 1 el ihale edebilir ya da “el almaz” (0) diyebilirsin.
- İhale ettiğin sayıdan en fazla 2 fazla el alman sorun değildir; 3 ve üstü fazla seni batırır.
- İhale sende ve elinde 10’dan büyük hiç kartın yoksa “el iptal” deyip yeniden dağıtabilirsin.
- İstersen “King” ilan edip en az 11 el sözü verirsin: tutturursan maçı anında kazanır, batarsan kaybedersin.
El alma kuralları
- Yerdeki türü vermek zorunludur (renk takibi).
- İlk kart koz (maça) olamaz — elinde başka renk varken maça ile açamazsın.
- Elinde yer türü yoksa koz keserek eli almak zorundasın.
- Yere koz düşmüşse üste çakman (daha büyük koz atman) gerekir.
- Ele düşen en yüksek koz; koz yoksa en yüksek yer kartı eli alır.
Puanlama
- Sözünü tam tutturursan: ihalen × 10 puan (ör. 4 dedin 4 aldın → 40).
- İhaleden 1–2 fazla alırsan her fazla el +1 puan ekler (4 dedin 6 aldın → 42).
- Batarsan (eksik ya da 3+ fazla): ihalen × 10 eksiye yazılır (4 dedin batarsan −40).
- “El almaz” tutarsa +50, tutamazsan −50.
- Bir maç 7 elden oluşur; en yüksek toplam puan kazanır.
İpuçları
- İhale vermeden önce elindeki kozları ve as–papaz gibi yüksek kartları say — sözünü elinin taşıdığı kadar ver.
- İhaleden en fazla 2 el fazla almak serbest; ama 3 fazla batırır, o yüzden gereksiz el toplamaktan kaçın.
- Kozları erken harcama; rakiplerin yüksek kartlarını çekmek için doğru anı bekle.
- Rakiplerin hangi türü kestiğini takip et — kimin nesi bittiğini bilmek eli kazandırır.