Amaç: Her el herkes tahtanın beş kutusuna fiş koyar. Kartlar rakam sırasına göre (renk önemsiz) artan dizilir; bir kutunun kartını oynayan o kutuda birikmiş fişleri süpürür. Elini ilk bitiren eli kazanır ve rakiplerin elinde kalan kartların puanını toplar; oyun sonunda kasasında en çok fiş olan oyunu kazanır.
Sarı Cüce (Fransızca “Nain Jaune”, sarı cüce), beş bölmeli özel bir tahtada oynanan klasik bir fiş oyunu. Tahtanın bölmeleri 10♦, J♣, Q♠, K♥ ve ortadaki asıl ödül **sarı cüce 7♦**’dir. Her el başında herkes bu kutulara toplam 15 fiş dağıtır; alınmayan fişler bir sonraki ele devreder ve birikir. Kartlar As’tan Papaz’a artan sırayla, renge bakılmaksızın dizilir; sıradaki rakamı kim tutuyorsa o oynar, Papaz diziyi kapatır. Beş kutudan birinin tam kartını (ör. 7♦) oynadığında o kutuda birikmiş fişleri anında süpürürsün. Elini ilk bitiren eli kazanır; en çok fişe sahip olan oyunu.
Nasıl oynanır?
Oyunu ayarla
Kurucu oyunun nasıl biteceğini seçer: belirli sayıda el (varsayılan 5) sonunda en çok fişi olan kazanır ya da “iflasa kadar” — bir oyuncu 15 fişlik girişi ödeyemeyecek kadar düşünce oyun biter. Herkes 100 fişle başlar.
Fişleri koy, kartları dağıt
El başında herkes kutulara fiş koyar: 10♦→1, J♣→2, Q♠→3, K♥→4, 7♦→5 (toplam 15). Sonra kartlar dağıtılır — 4 kişide 12’şer (3 kişide 15, 5 kişide 9, 6 kişide 8). Artan kartlar dağıtılmaz, kapalı “ölü deste” olarak durur.
Diziyi başlat
Dağıtanın solundaki oyuncu istediği bir kartı açarak diziyi başlatır. Dizi rakam sırasına göre artar (As<2<…<10<J<Q<K); renk hiç önemli değildir.
Sırayı sürdür
Açan oyuncu bir sonraki rakamı elindeyse oynamaya devam eder — sıra ondadır. Elinde yoksa, sıradaki rakamı kim tutuyorsa sıra ona geçer ve o oynar. Papaz (K) diziyi kapatır; onu oynayan yeni bir dizi açar. Aranan rakam kimsede yoksa (ölü destede kalmışsa) dizi durur ve son oynayan yeni dizi açar.
Kutuları al
Tam o kutunun kartını oynadığında (10♦, J♣, Q♠, K♥ ya da 7♦) o kutudaki birikmiş TÜM fişleri anında alırsın. Ortadaki 7♦ — sarı cüce — en çok biriken ve en çok fiş getiren kutudur.
Eli bitir, puanları öde
Elini ilk boşaltan eli kazanır. Diğer herkes elinde kalan kartların puanını (As=1, 2–10 sayı değeri, J/Q/K=10) kazanana öder. Elinde bir kutu kartı kalan, üstüne o kutuyu kendi kasasından ikiye katlar. El bitince fişler sayılır, dağıtan bir sola kayar ve yeni el başlar.
Adım adım örnek
El başında herkes beş kutuya fiş dağıtır: 10♦→1, J♣→2, Q♠→3, K♥→4, 7♦→5. Alınmayan fişler bir sonraki ele devreder ve birikir — bu yüzden 7♦ kutusu zamanla en şişkin ödül olur.
Kutuya değme = o kutunun tüm fişleri senin.
Kurallar
Dizi ve sıra
- Dizi rakama göre artar, renk yok sayılır: As en küçük, Papaz en büyük.
- Diziyi açan, bir sonraki rakam kendi elindeyse oynamaya devam eder (sıra onda kalır).
- Bir sonraki rakamı başka biri tutuyorsa sıra ona geçer — sıra kartı takip eder.
- Papaz diziyi kapatır; onu oynayan istediği kartla yeni dizi açar.
- Aranan rakam kimsede yoksa (ölü destede) dizi durur, son oynayan yeni dizi açar.
Kutular ve fişler
- Beş kutu ve girişleri: 10♦→1, J♣→2, Q♠→3, K♥→4, 7♦ (sarı cüce)→5.
- Herkes her el bu kutulara toplam 15 fiş koyar; alınmayan fişler devreder, birikir.
- Bir kutunun tam kartını oynayan o kutudaki fişleri anında toplar.
- Sarı cüce (7♦) en çok biriken kutudur — asıl av odur.
Bitiş ve ceza
- Elini ilk bitiren eli kazanır; diğerleri elinde kalan kartların puanını öder (As=1, 2–10 sayı, J/Q/K=10).
- El bitince elinde bir kutu kartı (10♦, J♣, Q♠, K♥, 7♦) kalan, o kutuyu kendi fişinden İKİYE katlar.
- Opéra: ilk açışta tüm elini tek dizide, kimse araya girmeden bitirirsen tüm tahtayı da süpürürsün (kimse katlamaz).
- Oyun ya belirlenen el sayısı dolunca ya da biri girişi ödeyemeyince biter; en çok fişi olan kazanır.
İpuçları
- 7♦ (sarı cüce) en çok biriken kutudur ama düşük bir kart olduğu için sık sık ölü destede kalır — eline geldiğinde mutlaka değerlendir; garanti fiş odur.
- Elinde kutu kartı (10♦, J♣, Q♠, K♥, 7♦) bırakma: el biterse o kutuyu ikiye katlamak zorunda kalırsın, en ağır ceza budur.
- Diziyi açarken merdivenini en alttan başlat: sonraki rakamlar da sende olursa sıra sende kalır, tek hamlede birkaç kart erirsin.
- Dolu bir kutu kartıyla açmak iyi bir başlangıçtır — hem fişi toplar hem elini bir kart hafifletir.