Amerikano

Temel kurallar

Zorluk seviyeleri

Puanlama

3–5 oyuncu oynar. 52’lik desteye 4 joker eklenir (56 kâğıt). Her oyuncu başlamadan önce ortaya (pota) 10 fiş koyar. Herkese 13’er kâğıt dağıtılır; kalan kâğıtlar kapalı çekme destesi olur, en üstteki bir kâğıt açılarak yer destesi başlatılır.

Giriş ve dağıtım

Desteyi kesen oyuncu “eli kuran” olur ve o el için bir zorluk seviyesi (kombinasyon hedefi) seçerek oyunu başlatır. Seçilen seviye, o el boyunca hedeflenecek kombinasyonu belirler.

Eli kuran ve seviye seçimi

Sıra sana gelince kapalı desteden ya da yer destesinin üstünden bir kâğıt çekersin, sonra elinden bir kâğıt atarsın. Bir elde çekme hakkın sınırlıdır (genelde en çok 4, zor seviyelerde 5). Başkasının attığı işine yarayan bir kâğıdı sıra dışı almak istersen, pota 1 fiş ödeyip bir de ceza kâğıdı çekersin.

Çek ve at

Amaç tüm kâğıtlarını geçerli kombinasyonlara dizmek. Eli kuran oyuncu seçtiği seviyenin kombinasyonunu tamamlarsa −50 puan (ödül) yazar; tamamlayamazsa +50 puan (ceza) yazar. Bu seçim oyunun kalbidir: doğru seviyeyi doğru elle seçmek ustalık ister.

Kombinasyonu kur (−50 / +50)

Elden ilk çıkan (tüm kâğıtlarını kombinasyonlara dizip biten) oyuncu eli kazanır. Diğer oyuncular ellerinde kalan kâğıtlara göre puan yazar — düşük puan iyidir. Turlar boyunca puanlar toplanır; son el “elden oyun bitişi” ile oynanır ve pot dağıtımı yapılır. En düşük toplam puanlı oyuncu oyunu kazanır.

Bitiş ve puanlama

Amerikano (bazı yörelerde “Küt”), remi/konken ailesinden ama kendine has bir çeşni taşıyan, fişlerle oynanan bir el yapma oyunudur. Asıl tat, her elde “eli kuran” oyuncunun bir zorluk seviyesi seçmesinden gelir: tutturursa ödül büyük (−50), tutturamazsa ceza ağır (+50). Bu yüzden hem kâğıtlarını okumak hem de ne zaman risk alacağını bilmek gerekir.

Batak

İhale ve sözleşme

El alma kuralları

Deste tamamı dağıtılır; her oyuncuya 13’er kart düşer. Kartlarını kimseye göstermeden elinde tutarsın.

Dağıtım

Sırayla herkes en az kaç el alacağını söyler. Her artıran bir öncekinden yüksek demek zorundadır. En yüksek sözü veren ihaleyi kazanır.

İhale

İhaleyi kazanan oyuncu hangi türün (maça, kupa, karo, sinek) koz olacağına karar verir. Koz, diğer tüm türleri ezen güçlü renktir.

Kozu belirle

İlk kartı ihaleyi alan açar. Herkes yerdeki türü vermek zorundadır; yoksa koz kesebilir ya da çöp atar. En yüksek koz, koz yoksa en yüksek yer kartı eli alır.

Elleri oyna

13 el bitince herkes aldığı eli sayar. İhaleyi alan sözünü tutmuşsa kazanır, tutamamışsa “batar” ve ceza yer. Belirlenen puana ilk ulaşan oyunu kazanır.

Hesaplaşma

Batak, Türkiye’nin dört bir yanında oynanan klasik bir el alma oyunu. Önce kartlar dağıtılır, sonra herkes “kaç el alacağım” diye açık artırmaya girer — işte oyunun bütün heyecanı bu sözde gizli. İhaleyi kazanan kozu belirler ve verdiği sözü tutmak zorundadır; tutamazsa “batar”. Hem matematik hem de blöf isteyen, bağımlılık yapan bir oyundur.

Bezik

Bildirimler ve puanlar

Her renkten 7’li ve aşağısı çıkarılmış, çift desteyle 64 kartlık bezik destesi kullanılır. Her oyuncuya 8’er kart dağıtılır, kalan deste kapalı kalır; üstteki kart çevrilerek koz belirlenir.

Deste ve dağıtım

İlk turlarda renk uymak zorunlu değildir: istediğin kartı oynarsın. Daha yüksek koz ya da aynı renkte daha yüksek kart oynayan eli alır.

El al

Eli alan oyuncu, elindeki değerli kombinasyonu masaya açıp “bildirir” ve puanını yazar: kareler, koz dizileri, evlilikler (kız + papaz) ve elbette bezik.

Bildir

Bildirimden sonra eli alan desteden bir kart çeker, rakip de bir kart alır. Böylece eller hep 8 kartta tutulur; deste bitene kadar bu döngü sürer.

Desteden çek

Deste tükenince artık renk uymak zorunludur ve son eller oynanır. Bildirim puanları, alınan as ve onlular gibi değerli kartlarla toplanır; hedef puana ilk ulaşan kazanır.

Son aşama ve sayım

Bezik (Bezique), iki kişilik klasik bir el alma ve bildirme oyunu — Avrupa salonlarından miras, sabır ve hafıza isteyen zarif bir düello. Her elde bir kart oynarsın; eli alan, kozdan açtığı kart desteyle birlikte değerli kombinasyonlar “bildirip” puan yazar. En meşhuru, maça kızı ile karo valesinin buluştuğu o ünlü kombinasyon: bezik.

Elli Bir (51)

Kart değerleri

Önemli ayrıntılar

Her oyuncuya 14’er kart dağıtılır, kalan kartlar kapalı bir çekme destesi olur ve en üstteki kart açılarak yan deste başlatılır. Sıra saat yönünde döner.

Sıran gelince ya kapalı desteden ya da açık desteden en üstteki kartı alırsın, sonra elinden istemediğin bir kartı açık desteye atarak sırayı bitirirsin.

Aynı sayının farklı renklerinden üçlü/dörtlü grup “per”dir (ör. üç tane 9). Aynı renkten ardışık üç ya da daha çok kart ise “seri”dir (ör. kupa 5-6-7). Joker eksik kartın yerine geçer.

Per ve seri

İlk kez yere mizan açarken indirdiğin perlerin ve serilerin toplam puanı en az 51 etmelidir. Bu eşiği geçmeden hiçbir kombinasyonu masaya koyamazsın.

Ele açılmak

Açıldıktan sonra kalan kartlarını mevcut perlere ekleyebilir (işleme) ya da yeni dizimler yapabilirsin. Eldeki son kartı atıp elini boşaltan oyuncu “bitti” der ve el biter; puanlar sayılır.

İşle ve bitir

Elli Bir, okeyin kartla oynanan en sevilen akrabası. İki deste ve iki jokerle oynanır; tıpkı okeydeki gibi aynı sayının farklı renklerinden “per” ya da aynı renkten ardışık “seri” yaparsın. Tek farkı: ele ilk açılışın toplamı en az 51 puan etmek zorunda. Bir kez açıldın mı gerisi su gibi akar.

King

Cezalı partiler (eksi puan)

Koz partileri (artı puan)

Deste tamamı dağıtılır, herkese 13’er kart düşer. Sıradaki oyuncu hangi partinin oynanacağını seçer; her parti yalnızca belirli sayıda oynanır.

Dağıtım ve parti seçimi

Bu partilerde amaç almamaktır. “El almaz”, “kız almaz”, “erkek almaz”, “rıfkı” (kupa papazı) ve “son iki el” gibi partilerde belirtilen kartlar eksi puan getirir.

Cezalı partiler

İkinci yarıda oyuncular sırayla bir türü koz ilan eder. Burada amaç tersine döner: ne kadar çok el alırsan o kadar artı puan.

Koz partileri

Her parti 13 el sürer. Yerdeki türü vermek zorundasın; koz partisinde kesebilirsin, cezalı partide genelde koz yoktur.

Her partinin sonunda o partinin kuralına göre puanlar (artı veya eksi) yazılır. 20 el bittiğinde en yüksek toplam puanlı oyuncu King’i kazanır.

Puanları yaz

King, koz oyunlarının zeka küpü kuzeni. Yirmi el boyunca iki ana tür parti oynanır: cezalı partiler (belirli kartları almaktan kaçınırsın, çünkü eksi puan getirir) ve koz partileri (tam tersine el toplamaya çalışırsın). Her elin kuralı değiştiği için akılda tutman gereken çok şey var — bu yüzden King, “düşünenlerin oyunu” diye anılır.

Konken

Dizim kuralları

Her oyuncuya genelde 14’er kart dağıtılır. Kalan kartlar ortada kapalı bir çekme destesi olur, üstten bir kart açılarak yan deste başlatılır.

Sıran gelince kapalı desteden ya da açık destenin üstünden bir kart alırsın; sonra işine yaramayan bir kartı açık desteye atarak sırayı tamamlarsın.

Aynı sayının farklı renklerinden üçlü ya da dörtlü gruba “per” denir (ör. üç tane Papaz). Aynı renkten ardışık üç ve daha fazla kart ise “seri”dir (ör. maça 8-9-10).

Per yap

Geçerli perlerini masaya açabilir, açık olan perlere kendi kartını ekleyerek “işleyebilirsin”. Joker eksik kartın yerini tutar; asıl kartı bulunca jokeri çekip kullanabilirsin.

İndir ve işle

Tüm kartlarını perlere döküp elinde son bir atılacak kart kalınca onu desteye atıp “konken” der, eli bitirirsin. Elinde kart kalan oyuncular ceza puanı yazar.

Bitir

Konken, İspanyol Conquian oyununun Anadolu’ya yerleşmiş hâli — okeyin tam kart karşılığı diyebiliriz. Aynı sayının farklı renklerinden “per”, aynı renkten ardışık kartlardan “seri” yaparsın. Elli Bir’in aksine açılış barajı yoktur; mesele kartlarını çabuk indirip eli kapatmaktır. Hızlı, kıvrak ve kahve eşliğinde tam keyif.

Koz Maç

Takım ve puanlama

Oynanış kuralları

Karşılıklı oturan iki oyuncu bir takım olur. Takım arkadaşının topladığı el de sizin hanenize yazılır.

Eşleri belirle

Deste tamamen dağıtılır; her oyuncuya 13’er kart düşer. Koz, oyunun adından da belli: maça.

Belirlenen oyuncu ilk kartı yere açar. Sıra saat yönünde döner ve herkes birer kart oynar.

İlk eli aç

Yerdeki türü vermek zorundasın. Elinde o tür yoksa maça (koz) keserek eli alabilir ya da çöp atabilirsin.

Renk takibi ve kesme

13 el bitince her takım topladığı eli sayar. İki eşin elleri toplanır; hedef puana ilk ulaşan takım kazanır.

Elleri say

Koz Maç, Batak’ın eşli ve en pratik hâli: karşılıklı oturan iki oyuncu takım olur, koz çoğu zaman maça olarak sabittir. İhale derdi olmadan, sadece doğru kart oynayarak ve eşinle göz göze anlaşarak el toplarsın. Hızlı, sosyal ve öğrenmesi kolay — bu yüzden çay bahçelerinin vazgeçilmezidir.

Papaz Kaçtı

Kazanma ve kaybetme

Desteden bir papaz (K) gizlice çıkarılır; geriye üç papaz kalır. Kalan 51 kart oyunculara dağıtılır — herkeste eşit olmasa da olur.

Hazırlık

Herkes eline bakar; aynı sayıdan iki kartı (ör. iki tane 8) çift sayıp masaya atar. Bu temizlikten sonra eldeki tek kalan kartlar oyuna girer.

İlk çiftleri at

Sıra sana gelince solundaki oyuncunun elinden, kartların yüzünü görmeden bir kart çekersin. Çektiğin kart elindeki bir kartla eşleşirse o çifti hemen atarsın.

Komşundan kart çek

Eşsiz papaz çift yapamaz; bu yüzden elden ele dolaşır. Onu çeken kişi rahatsız olur ama belli etmemeye çalışır — biraz blöf, biraz şans.

Papaz elden ele

Eli biten oyuncu güvenli bölgeye geçer. Sona kalan tek kişinin elinde o yalnız papaz vardır — “papaz ona kaçmış” olur ve oyunu o kaybeder.

Oyun biter

Papaz Kaçtı, çocukluğun en tatlı kart oyunu — “Old Maid”in Türkçe hâli. Desteden bir papaz çıkarılır, böylece üç papaz kalır ve biri eşsizdir. Komşundan kart çekip elindeki çiftleri ata ata kartlarını bitirmeye çalışırsın. Oyun bitince elinde o yalnız papazla kalan kişi, masanın gülen yüzü olur.

Pasur

Toplama kuralları

Her oyuncuya 4’er kart verilir, masaya da 4 kart açık konur. Eldekiler bitince yeniden 4’er dağıtılır.

Sayı kartlarında (As=1 … 10) yerdeki bir veya birkaç kartla oynadığın kart toplam 11 ederse hepsini toplarsın. Örneğin yerde 7 varken 4 atarsan 7+4=11, ikisini de alırsın.

11 ile topla

Vale, kız ve papaz (J, Q, K) sayılmaz; bunlar yalnızca aynısıyla eşlenir. Yerde kız varken kız atarsan ikisini toplarsın.

Resimleri eşle

Bir kart toplayıp masayı tamamen boşaltırsan “pasur” yaparsın. Bu, ekstra puan getiren özel bir süpürmedir.

Pasur!

Deste tükenince masada kalan kartları son toplamayı yapan oyuncu alır. Sonra toplanan kartlar ve pasurlar puanlanır.

El bitince hesap

Pasur (Bastra olarak da bilinir), Pişti’nin daha hesaplı kardeşi. Yerdeki kartları sayıları 11’e tamamlayarak ya da resimli kartların eşini oynayarak toplarsın. Masada kart kalmamışsa eşleme yaptığın anda “pasur” yaparsın — bedava puan! Hem aritmetik hem de hafıza isteyen, sakin ama kurnaz bir oyundur.

Pinakil

Meld puanları (örnek)

El alma ve kart değerleri

Tüm kartlar oyunculara dağıtılır; bir kart açılarak ya da ihale ile koz rengi belirlenir. Koz, o el boyunca diğer tüm renkleri keser.

Dağıtım ve koz

Elinde tuttuğun özel kombinasyonları masaya açıp puan olarak bildirirsin: pinakil, koz dizileri, evlilik (aynı renk Kız-Papaz), dörtlü Aslar gibi. Bildirilen kartlar puanı yazıldıktan sonra ele geri alınır.

Meld bildirme

Asıl yıldız meld: bir Maça Kızı (Q♠) + bir Karo Valesi (J♦) birleşince “pinakil” olur, 40 puan yazar. İki Maça Kızı + iki Karo Valesi gelirse “çift pinakil” olur ve 300 puan gibi büyük bir armağan kazanırsın.

Meldler bittikten sonra el alma başlar. Sırayla kart oynanır; renge uyman, gerekirse koz çakman gerekir. Eli en yüksek kart ya da en yüksek koz alır ve içindeki puanlı kartları toplar.

El alma (numara)

Aldığın ellerdeki As, On ve Papaz gibi kartların puanları meld puanına eklenir. El bitince toplam sayılır; turlar tekrarlanır, hedef puana (ör. 1000) ilk ulaşan kazanır.

Puanları topla

Pinakil (Pinochle), Avrupa kökenli, koz ve meld üzerine kurulu zarif bir el alma oyunu. Özel bir desteyle oynanır: her kart çifttir ve sadece 9’dan As’a kadar bulunur. İki ayaklı bir oyundur — önce elindeki kart kombinasyonlarını (meld) bildirip puan alırsın, sonra elleri toplayıp kozunla puan kovalarsın. Adını veren meld ise meşhur Maça Kızı + Karo Valesi ikilisidir.

Pis Yedili

Özel kartlar

Akış ve bitiş

Her oyuncuya 7’şer kart dağıtılır. Destenin kalanı ortaya kapalı konur, en üstteki bir kart açılıp yere bırakılır.

Sıra sana gelince yerdeki açık kartla aynı simgeden (ör. iki kupa) ya da aynı sayıdan bir kart atarsın. Uyan kartın yoksa desteden bir kart çeker, sıranı geçersin.

Eşleyerek oyna

7 attığında yön değişir ya da bir sonraki oyuncu kart çekmek zorunda kalır — masada konuşulan kurala göre 7, oyunun gidişatını anında ters çevirir.

Yedi’nin huyu

Vale (J) atılırsa sıradaki oyuncu deste çeker. Üst üste vale gelirse ceza katlanarak büyür; çekmek yerine valeyle valeyi karşılayabilirsin.

Vale ceza yazar

As (A) joker gibidir: nereye atarsan at, “artık karo geçiyor” diyerek istediğin simgeyi söylersin. Son kartını oynayan eli kazanır.

As ile simge seç

Pis Yedili, “Crazy Eights” ailesinin Türkiye’deki en haşarı üyesi. Yerdeki kartla ya sayı ya da simge tutturup kart atarsın; ama bazı kartların huyu kötüdür: 7 sıra değiştirir, vale ceza yazdırır, as ise istediğin simgeyi söylemene izin verir. Elini ilk bitiren kazanır — yeter ki üstüne ceza kartları yığılmasın.

Pişti

Her oyuncuya 4’er kart verilir, ortaya da 4 kart konur. Ortadaki kartların en üsttekisi açık olur; alttaki üçü kapalı durur.

Sıra sana gelince elinden bir kart oynarsın. Oynadığın kart yerdeki en üst kartla aynı sayıdaysa (ör. iki tane 7), yerdeki tüm desteyi toplarsın.

Kart oyna

Vale (J) yerde ne varsa süpürür. Boş masaya vale atılmaz — beklersin ya da başka kart oynarsın.

Vale her şeyi alır

Yerde tek kart varken onun eşini ya da üstüne vale atıp toplarsan “pişti” yaparsın: 10 puan armağan. Tek valenin üstüne tek vale gelirse çift pişti, 20 puan.

Pişti!

Eldeki kartlar bitince yeniden 4’er dağıtılır. Deste tükenince son desteyi toplayan oyuncu masada kalan kartları da alır ve puanlar sayılır.

El bitince

Pişti, Türkiye’nin en sevilen iskambil oyunu — kahvehanenin de evdeki çay saatinin de baş tacı. Kurallar beş dakikada öğrenilir ama “pişti” yapma hevesi oyunu bağımlılık yapan bir tempoya sokar. Tek yapman gereken yerdeki kartın eşini oynamak; gerisi refleks ve biraz da blöf.

Remi

İki kişide 10’ar, daha kalabalıkta 7’şer kart dağıtılır. Kalan kartlar kapalı çekme destesi olur, en üstteki kart açılıp yan deste başlatılır.

Sıran gelince ya kapalı destenin üstünden bilmediğin bir kart çekersin ya da açık destenin üstündeki belli kartı alırsın.

Çek

Aynı sayının farklı renklerinden 3-4 kart bir “grup”tur (ör. üç tane 6). Aynı renkten ardışık 3+ kart ise “seri”dir (ör. karo 9-10-J). Bunları masaya açabilirsin.

Grup ve seri

Turunu, elinden bir kartı açık desteye atarak bitirirsin. Attığın kart bir sonraki oyuncuya açık olur, bu yüzden rakibe yarayacak kartı vermemeye dikkat et.

Tüm kartlarını grup/seri yapıp son kartını da atan oyuncu eli bitirir. Diğerleri ellerinde kalan kartların puan toplamını ceza olarak yazar; hedef puana ilk varan oyunu kaybeder.

Bitir ve say

Remi, dünyanın her yerinde oynanan Rummy’nin Türkçe adı — sade, hızlı ve öğrenmesi beş dakika. Her turda bir kart çekersin, bir kart atarsın; amacın kartları gruplara (aynı sayı) ve serilere (aynı renk ardışık) dökmek. Elini ilk boşaltan eli kazanır, ötekiler ellerinde kalan kartların puanını ceza olarak yazar.

Texas Hold’em

El sıralaması (güçlüden zayıfa)

Bahis aksiyonları

Sol taraftaki iki oyuncu küçük ve büyük kör (blind) bahsini koyar, böylece potta para olur. Ardından herkese kapalı 2’şer kart (hole cards) dağıtılır.

Kör bahisler ve dağıtım

Henüz ortak kart yok. Herkes elindeki iki karta bakıp ya pas geçer (fold), ya görür (call), ya da artırır (raise). İlk bahis turu burada döner.

Preflop

Ortaya aynı anda 3 ortak kart açılır. Artık kendi iki kartınla bu üçünü birleştirerek elini hayal etmeye başlarsın; yeni bir bahis turu döner.

Flop

Dördüncü ortak kart (turn) ve ardından beşinci kart (river) tek tek açılır. Her açılıştan sonra ayrı bir bahis turu yapılır; pot şişer.

Turn ve River

River bahisleri bitince eli kalanlar kartlarını açar. Yedi karttan (2 kapalı + 5 ortak) kurulan en iyi 5’li eli kazanır ve potu alır.

Şovdaun

Texas Hold’em, dünyanın en çok oynanan poker türü ve turnuvaların yıldızı. Herkese iki kapalı kart (hole) dağıtılır, ortaya da aşama aşama beş ortak kart açılır. Asıl iş kartlarda değil; el okumada, blöfte ve bahsi doğru ayarlamakta. İyi kartla iyi oynamak kolay — zoru kötü kartla rakibi masadan kaçırmak.